Creative Commons Atıf (CC BY) lisanslı bir ikon setini ticari bir sitede kullanabilirsiniz, ama atıf vermeden kullanamazsınız. Atıfın biçimi esnektir; lisans, onu kullandığınız ortama göre “makul herhangi bir şekilde” vermenize izin verir. Bu yazıda atıfın içinde ne bulunması gerektiğini, nereye konabileceğini ve ikon setleri için hazır örnek satırları anlatıyoruz.
23 Ekim 2026 verimize göre Iconify’daki 227 setin 51’i CC BY 4.0, biri CC BY 3.0 lisanslı. Solar, Font Awesome’ın ücretsiz SVG setleri, Twemoji ve Streamline’ın ücretsiz setleri bu grupta. Bu setlerin toplamı 68 bini aşan ikon ediyor.
Lisans metni atıfta ne istiyor
CC BY 4.0 yasal metninin 3(a) bölümü, materyali paylaşırsanız (değiştirerek ya da değiştirmeden) şunları yapmanızı ister:
- Lisans verenin sağladıysa, eserin yaratıcısını (ve atıf almak üzere belirlenen diğer kişileri) lisans verenin istediği makul biçimde belirtmek. Takma ad istenmişse takma adla.
- Sağlanmışsa telif notunu, lisansa atıf yapan notu ve garanti reddine atıf yapan notu korumak.
- Makul ölçüde mümkünse esere bir adres ya da bağlantı vermek.
- Eseri değiştirdiyseniz bunu belirtmek ve önceki değişikliklere dair notları korumak.
- Eserin bu lisansla lisanslandığını belirtmek ve lisans metnine ya da adresine bağlantı vermek.
Aynı bölümün ikinci maddesi kritik bir esneklik tanır: bu şartları paylaşımın yapıldığı ortama, araca ve bağlama göre makul herhangi bir şekilde karşılayabilirsiniz. Üçüncü madde de lisans veren isterse yaratıcıya dair bilgiyi makul ölçüde kaldırmanızı ister.
TASL, dört parçalı kontrol
Creative Commons’ın atıf önerileri sayfası bu şartları dört harfle hatırlatır: Title (başlık), Author (yazar), Source (kaynak), License (lisans). İkon setlerinde bunların karşılığı şöyledir:
- Başlık: Setin adı. Tek bir ikon kullanıyorsanız ikonun adı da yazılabilir, ama set adı yeterlidir.
- Yazar: Setin lisans kaydında geçen ad. Bu bir kişi, bir şirket ya da “Contributors” gibi bir topluluk adı olabilir.
- Kaynak: Setin deposu ya da resmî sayfası.
- Lisans: “CC BY 4.0” ve lisansın adresi.
Aynı sayfa yanlış atıfa da örnek verir: yalnız “Creative Commons” yazmak yanlıştır, çünkü Creative Commons bir kuruluştur, bir lisans ya da yazar değildir. İkon setlerinde benzer hata “İkonlar: Iconify” yazmaktır. Iconify bir derleme ve dağıtım projesidir, ikonların yazarı değildir.
Sitede atıfın makul yerleri
Lisans atıfın yerini belirlemez. Sitelerde sık görülen ve lisansın “makul” şartına uyan yerler şunlardır:
Altbilgide kısa bir satır. “İkonlar: Solar, 480 Design, CC BY 4.0” gibi bir satır, ikonların kullanıldığı her sayfada görünür olduğu için en kolay seçenektir.
Ayrı bir “teşekkürler” ya da “künye” sayfası. Birden çok CC BY set kullanıyorsanız hepsini tek sayfada, bağlantılarıyla listelemek altbilgiyi kalabalıklaştırmaz. Creative Commons’ın SSS bölümü de atıfın, atıf bilgilerinin bulunduğu bir sayfaya bağlantı verilerek karşılanabileceğini belirtir. Bu sayfaya her sayfadan, örneğin altbilgiden ulaşılabilmesi gerekir.
Görünmez yerler yeterli değil. Creative Commons’ın atıf önerileri, atıfı yalnız resimlerin alternatif metnine (alt) ya da dosya üst verisine koymayı önermez; alternatif metin erişilebilirlik içindir ve üst veriyi kullanıcıların çoğu görmez. Aynı mantıkla yalnız HTML yorumuna yazılmış bir atıf da zayıf kalır.
Uygulamada ve müşteri işinde
Mobil uygulamada atıfın alışılmış yeri “Hakkında” ya da “Lisanslar” ekranıdır. Atıf yine TASL’ın dört parçasını içermeli ve lisans adresine bağlantı vermelidir.
Müşteri işinde atıf yükümlülüğü siteyi yayımlayan kişiye, yani çoğu zaman müşteriye geçer. Teslimden sonra müşteri altbilgiyi değiştirip atıfı silerse sorun müşterinin olur, ama bunu baştan söylemek sizin işinizdir. Teslim notuna “Bu sitedeki X ikonları CC BY 4.0 lisanslıdır; altbilgideki atıf satırı lisans gereği kalmalıdır” yazmak yeterli bir önlemdir.
Değiştirilmiş ikonlarda atıf
İkonun rengini değiştirmek, birkaç ikonu birleştirmek ya da çizgiyi kalınlaştırmak CC BY’ın izin verdiği şeylerdir. Ama bu durumda atıfta değişikliği de belirtmeniz gerekir. Creative Commons’ın önerisi kısa bir not eklemektir; örneğin “renkleri değiştirildi” ya da “Solar ikonlarından uyarlandı”.
CC BY, değiştirdiğiniz ikonu kendi lisansınızla yayımlamanıza izin verir. Ancak 2(a)(5)(B) maddesi, alıcıların lisanstaki haklarını kısıtlayan ek şart ya da teknik önlem koymanızı yasaklar. Yani bir CC BY ikon paketini yeniden dağıtırken “bu ikonları ticari projede kullanamazsınız” diyemezsiniz.
Hazır örnek satırlar
Aşağıdaki satırlar, set sayfalarımızdaki “hazır atıf satırı” bölümünde her set için otomatik olarak üretilen biçimin elle düzenlenmiş hâlidir.
İkonlar: Solar (480 Design), CC BY 4.0, https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Bu sitedeki bazı ikonlar Font Awesome Free ikonlarından (Dave Gandy) alınmıştır, CC BY 4.0. Renkleri değiştirilmiştir.
Oyun simgeleri: Game Icons (GameIcons), CC BY 3.0, https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/
Bu satırlarda yazar adını setin lisans kaydındaki adla değiştirin; kayıtta kişi adı varsa onu, takma ad varsa takma adı yazın.
Font Awesome’ın özel durumu
Font Awesome Free’nin lisans dosyası tek bir lisans değil, dosya türüne göre üç lisans tanımlar: SVG ve JavaScript olarak paketlenmiş ikonlar CC BY 4.0, web ve masaüstü yazı tipi dosyaları SIL OFL 1.1, geri kalan kod MIT. Dosya, atıfın bu üç lisans tarafından da istendiğini ve standart indirmelerde atıf yorumlarının zaten dosyaların içinde bulunduğunu söyler; bu yorumların özellikle koddan silinmemesini ister.
Iconify’da Font Awesome’ın sürümleri ayrı setler olarak durur. Font Awesome 7 Solid ve Font Awesome 6 Solid CC BY 4.0 kaydıyla, eski Font Awesome 4 ise yazı tipi kökeni nedeniyle OFL 1.1 kaydıyla listelenir. Hangi sürümü kullandığınıza göre atıf biçimi değişir. Font Awesome Solid karnesinde bu sürümün kullanım kararlarını görebilirsiniz.
Atıf istemeyen bir alternatif gerekiyorsa
Atıf satırı tasarımınıza uymuyorsa ya da müşteriniz altbilgide başka bir ad görmek istemiyorsa, aynı işi gören bir MIT, ISC ya da kamu malı sete geçmek daha temiz bir yoldur. Ana sayfadaki araçta bir CC BY seti seçtiğinizde, ikon adlarının benzerliğine göre bu kullanım için daha serbest lisanslı setleri öneriyoruz. Tüm CC BY setlerin listesi CC BY 4.0 sayfasında, atıf gerektirmeyenlerin listesi atıfsız kullanım sayfasında.
Atıfı kaldırmanız istenirse
CC BY 4.0’ın 3(a)(3) maddesi ters yönlü bir durumu da düzenler: lisans veren isterse, yaratıcıya dair bilgileri makul ölçüde kaldırmanız gerekir. Bu nadir bir durumdur, ama bir yazar adının bir projeyle birlikte anılmasını istemiyorsa bu hakkı kullanabilir. Böyle bir istek gelirse ikonu kullanmaya devam edebilirsiniz; yalnız atıf satırından yazarın adını çıkarırsınız. Lisans ve lisans bağlantısı satırda kalır.
Atıf biçimi esnek olsa da “makul” kelimesinin sınırı sonunda bir yorum meselesidir; ticari bir üründe tereddüt ederseniz bir hukukçuya danışın.